Kiến thức ☆Bàn về Gaddafi có phải là nhà độc tài vỹ đại!!☆
- Bắt đầu giang_hồ_mõm
- Ngày bắt đầu
Địt mẹ bjo mấy thằng mọi nó đéo xếp hàng và khoe có Iphone mới ? Đéo tranh nhau tiêm vacin Mỹ, rồi xe mỹ, thuốc mỹ, dùng FB .... nữa thì tao mới nghĩ khác đc chứ giờ mà ăn cu mỹ để đc đu càng tao nghĩ cũng khối thằng ăn. Đến cái niềng răng của con vừa rồi tao cũng chọn hàng Mỹ chứ đéo chọn hàng Hàn ( chó của mỹ)
Cuộc khủng hoảng chính trị - xã hội ở Libya có những nguyên nhân tương đồng với các cuộc cách mạng Arab diễn ra tại Ai Cập, Tunisia, Yemen, Syria, v.v... đó là: tất cả các nước này đều duy trì chế độ độc tài quá lâu, do đó dẫn đến tham nhũng trầm trọng, người lao động bị gạt ra ngoài lề những thành quả phát triển của đất nước, nghèo đói, thất học, thất nghiệp ở mức cao. Chỉ số tham nhũng năm 2010 ở Libya và Yemen do Tổ chức Minh bạch quốc tế xếp hạng là 2,2, đứng thứ 146/178 nước trên thế giới, Syria là 2,5 (hạng 127/178), Ai Cập là 3,1 (hạng 98/178) và Tunisia là 4,3(hạng 59/178). Hơn thế, xã hội ngày càng phát triển khiến nhiều người dân có cơ hội tiếp cận internet và các mạng xã hội như Facebook, Twitter, dễ dàng sử dụng các công cụ này một cách hiệu quả để tổ chức, huy động và phối hợp khi biểu tình.
Sự sụp đổ của chính quyền Gaddafi có những nguyên nhân khác biệt quan trọng đối với phong trào Mùa xuân Arab diễn ra tại các nước láng giềng. Thứ nhất, Libya là một đất nước rất giàu có về tài nguyên thiên nhiên và được đánh giá là một đất nước giàu có và phát triển hơn hẳn các nước láng giềng như Ai Cập, Syria, Tunisia và Yemen. Đây là đất nước có trữ lượng dầu mỏ và khí ga lớn nhất châu Phi (vượt Nigeria) và đứng thứ 9 trên thế giới, là nước chuyên sản xuất dầu nhẹ, ngọt – tức là dầu mó có chất lượng thuộc loại tốt nhất trên thế giới. Những mỏ dầu ở vùng sa mạc có thể khai thác dễ dàng và cũng rất dễ dàng lọc thành dầu diesel và xăng có hàm lượng lưu huỳnh thấp, ít gây ô nhiễm môi trường. Mỗi ngày, Libya xuất khẩu 1,3 triệu thùng dầu, và 85% xuất khẩu dầu mỏ của Libya là sang thị trường EU. Dầu mỏ tạo ra hơn 90% thu nhập cho người dân Libya.
Hình 1: Các nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất châu Phi năm 2011
Hình 2: Bản đồ dầu mỏ Libya
Nguồn: IEA 21 Feb 2011
Một điều quan trọng là dầu mỏ ở Libya hầu hết được phân bố ở miền Đông của đất nước (xem bản đồ), trong khi thủ đô của Libya là Tripoli lại nằm ở phía Tây Bắc. Vào tháng 1 năm 2011 trước khi xảy ra những biến động to lớn ở Libya, miền Đông Libya chiếm tới 65% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Libya, còn lại là các mỏ dầu nằm rải rác ở miền Tây Libya (chiếm 13%) và các vùng khác (22%). Các tập đoàn khai thác dầu khí lớn của Libya hầu hết đều có trụ sở ở miền Đông. Khu vực miền Đông này là nơi cư trú của bộ lạc Warflah (hơn 1 triệu dân trong số 6,5 triệu dân Libya) và một số bộ lạc nhỏ khác. Tuy là bộ lạc đông dân nhất đất nước, và miền Đông là nơi có nhiều giếng dầu, khí đốt và hải cảng xuất khẩu lớn nhất, nhưng khu vực này lại không được chính quyền Gaddafi dành cho các lợi ích tương xứng với những đóng góp thực tế. Nhiều người của bộ lạc Warflah đã gia nhập quân nổi dậy vốn cư trú tản mát trong các bộ lạc nhỏ tại miền Đông. Như vậy, có thể thấy chế độ Gaddafi sụp đổ trước hết bắt nguồn từ sự phân chia ranh giới địa lý tương đối biệt lập giữa miền Đông và miền Tây, trong đó miền Đông là nơi nắm giữ hầu hết nguồn tài nguyên của đất nước và miền Tây là nơi tập trung phần lớn tài sản và phúc lợi quốc gia, khiến nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh nhằm phân chia lại lợi ích giữa các nhóm bộ lạc luôn tiềm ẩn tại đất nước có nền chính trị ổn định hơn 40 năm qua.
Thứ hai, biến động chính trị - xã hội tại Libya đi theo một hướng khác với các nước Arab láng giềng. Khác với các cuộc nổi dậy của cộng đồng người Arab ở các nước Ai Cập, Tunisia, Yemen bắt nguồn từ tầng lớp trí thức và người dân lao động, cuộc nổi dậy ở Libya bắt nguồn từ những mâu thuẫn bộ lạc. Dân chúng các nước như Tunisia, Ai Cập, Yemen đứng lên đòi tự do, dân chủ, cơm ăn áo mặc và việc làm. Còn các bộ lạc ở Libya đứng lên đòi phân chia quyền lợi cho bộ lạc. Hay nói cách khác, ở Libya không tồn tại xã hội dân sự, đảng phái chính trị, công đoàn, các tổ chức dân sự khác như Ai Cập và Tunisia. Tại Libya ước tính có khoảng 140 bộ lạc lớn nhỏ khác nhau, trong đó có 4 bộ lạc lớn là Gadhadhfa, Warfalla, Magarha và Firjan chiếm tới 85% dân số Libya. Cựu tổng thống Gaddafi là người thuộc bộ lạc Gadhadhfa. Về vị trí lãnh thổ, các bộ lạc sinh sống biệt lập và mọi công việc của bộ lạc đều do tộc trưởng và những người đứng đầu bộ lạc quyết định. Chính quyền Gaddafi tồn tại được hơn 40 năm qua là do biết dung hòa lợi ích của các nhóm bộ lạc, đặc biệt là những bộ lạc lớn. Tuy nhiên, có một số tộc trưởng của các bộ lạc nhỏ nằm ở miền Đông Libya điển hình như bộ lạc Hasawna, bộ lạc Zweia là nơi tập trung nhiều phiến quân phản đối chính sách phân chia phúc lợi xã hội không đồng đều của chính quyền Gaddafi. Khi biến động xảy ra ở một số quốc gia láng giềng, phiến quân của các bộ lạc nhỏ này đã đứng lên kêu gọi chống lại chế độ Gaddafi và được sự hưởng ứng của những người lãnh đạo các bộ lạc lớn như Warfalla, Magarha cũng đang sinh sống ở miền Đông. Chính quyền của Gaddafi không đi theo một định chế chính trị theo khuôn mẫu nào do phương Tây áp đặt, mà chủ yếu dựa trên liên minh giữa các bộ lạc, trong đó các tộc trưởng bộ lạc (Sheikh) giữ vai trò thống nhất nội bộ và giữa các bộ lạc với nhau. Cơ chế tam quyền phân lập được hình thành ở đất nước này, nhưng trên thực tế chính quyền vẫn là sự liên minh giữa 3 bộ lạc lớn nhất là Gadhadhfa, Warfalla, Magarha. Khi mâu thuẫn lợi ích giữa ba bộ lạc lớn nhất xảy ra, nhiều tộc trưởng đã đi theo quân nổi dậy chống lại chính phủ.
Thứ ba, Libya là một đất nước Hồi giáo thống nhất với 99% người dân theo Hồi giáo dòng Sunni. Như vậy có thể thấy người Hồi giáo ở Libya không bị phân chia thành các dòng giáo phái khác nhau để có thể tồn tại mâu thuẫn như ở các nước láng giềng. Chẳng hạn, tại Ai Cập, mâu thuẫn xã hội còn nảy sinh do có sự xung đột lợi ích giữa người Hồi giáo dòng Sunni, các nhóm Hồi giáo thiểu số và người Kito giáo; hoặc tại Syria tồn tại mâu thuẫn lợi ích giữa người Hồi giáo dòng Sunni, Hồi giáo dòng Shiite và người Alawite khi cộng đồng thuộc nhóm tôn giáo thiểu số Alawite chỉ chiếm tới 8-10% dân số, trong đó có tổng thống Assad, là nhóm lãnh đạo đất nước, chi phối cả lực lượng quân đội và an ninh; trong khi đa số dân số Syria là người đạo Hồi giáo dòng Sunni ngày càng bất mãn với chính phủ của Assad. Hơn nữa, các phong trào Hồi giáo cực đoan và mạng lưới Al-Qaeda không tồn tại ở Libya trong khi các nước khác lại có những tổ chức Hồi giáo mang tính chất chống đối chính phủ, chẳng hạn ở Ai Cập có Tổ chức Anh em Hồi giáo, Tunissi tồn tại mạng lưới Al-Qeada ở khu vực Maghreb Hồi giáo, hoặc ở Yemen tồn tại mạng lưới Al-Qeada ở bán đảo Arab. Như vậy có thể thấy mức độ đồng nhất hóa sắc tộc và tôn giáo giữa các bộ lạc ở Libya mạnh hơn nhiều so với các nước khác. Tuy nhiên, Gaddafi đã xây dựng bộ máy quân sự của mình không dựa theo hệ thống gia đình như các nước Arab khác đã làm, mà chủ yếu đưa các tộc trưởng bộ lạc trở thành tướng lĩnh trong quân đội. Những bộ lạc nhỏ hơn sẽ được cung cấp vũ khí đạn dược ít hơn, lạc hậu hơn. Trong khi đó, các nước như Ai Cập, Tunisia và Syria xây dựng quân đội mang tính chất chuyên nghiệp hóa và có tổ chức, các tướng lĩnh và binh sĩ trong quân đội được xây dựng trên một nguyên tắc thống nhất để hạn chế lòng trung thành của mỗi sĩ quan quân đội đối với từng đơn vị cộng đồng nhỏ của riêng họ. Vì vậy, khi biến cố xảy ra, chính quyền Libya nổ sung vào lực lượng chống đối, ngay lập tức các tướng lĩnh quân đội ở Libya muốn đứng vào hàng ngũ quân nổi dậy để kêu gọi chính phủ tự do hóa hệ thống chính trị giống như Ai Cập và Tunisia vừa mới làm.
Thứ tư, kết cục khủng hoảng chính trị ở Libya là cuộc nội chiến đẫm máu và cái chết của nhà lãnh đạo Gaddafi. Khác với chính quyền Tunisia và Ai Cập, sau khi dân chúng biểu tình chống chính phủ, tổng thống al-Abidine Ben Ali của Tunisia và tổng thống Hosni Mubarak của Ai Cập đã nhanh chóng từ chức, còn ở Libya, Đại tá Gaddafi tuyên bố sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ ngôi vị. Lý do là Ai Cập và Tunisia đều là những đất nước thân phương Tây và Mỹ, quyền lực của tổng thống được củng cố qua các lần trưng cầu dân ý, sửa đổi hiến pháp, phát triển xã hội dân chủ tự do, chú trọng phát triển giáo dục. Để củng cố cho quyền lực đó, các nguyên thủ quốc gia ở Ai Cập và Tunisia đã được Mỹ và các nước phương Tây bảo trợ rất nhiều. Từ năm 1979, sau khi ký Hiệp định hòa bình với Israel, Ai Cập đã được Mỹ đã cung cấp tới 1,3 tỷ USD viện trợ quân sự để đảm bảo an ninh và hòa bình giữa hai nước[1]. Ảnh hưởng của Mỹ đối với chính phủ Ai Cập là rất lớn. Tại Tunisia, Mỹ và phương Tây luôn ủng hộ chính phủ của ông Ben Ali vì đã giúp Mỹ và phương Tây ngăn chặn tốt làn sóng Hồi giáo cực đoan đang lan rộng. Khi biến động xảy ra, sự can thiệp khéo léo của Mỹ sẽ là để ông Mubarak và ông Ali ra đi một cách nhanh chóng, ổn định tình hình, chuyển đổi xã hội Ai Cập và Tunisia trong trật tự và trong mối quan hệ có lợi cho Israel cũng như có lợi cho các nước Mỹ và phương Tây trong cuộc chiến chống khủng bố. Vì vậy, lực lượng quân đội Ai Cập, Tunisia và lực lượng quân đội của Mỹ và các nước phương tây có xu hướng gắn kết xã hội hơn là một thế lực đàn áp, vì những mục tiêu lâu dài hơn cho cả hai phía.
Còn Libya là nước không có sự thân thiết với phương Tây và Mỹ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực quân sự, vì vậy sự can thiệp từ bên ngoài để giúp quân đội làm một cuộc đảo chính ở Libya giống như Ai Cập và Tunisia là điều không thể. Hơn nữa, Gaddafi là tiền đồn cứng rắn nhất ngăn cản sự truyền bá dân chủ phương Tây tại Trung Đông – Bắc Phi, do vậy tiêu diệt Gaddafi là mục đích các nước phương Tây hướng tới để nhằm chi phối quốc gia này và đạt được các lợi ích cả chính trị lẫn kinh tế. Chính vì vậy, Mỹ và phương Tây đã can thiệp gián tiếp vào tình hình Libya bằng cách kích động và hỗ trợ phe nổi dậy, cung cấp vũ khí, đạn dược cho phe nổi dậy, cố vấn quân sự một số nước NATO ủng hộ cuộc nổi dậy bằng những trận không kích bảo trợ cho phe nổi dậy.
2. Dự báo kịch bản của Libya tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi
Tính đến thời điểm hiện nay, sau khi ông Gaddafi chết được 5 tháng, Libya vẫn chưa có dấu hiệu thay đổi. Nhiều dự đoán cho rằng Libya đang chờ đợi cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 6 năm 2012 với nhiều kịch bản khác nhau sau bầu cử. Tuy nhiên, với những mâu thuẫn nội tại của đất nước Libya trong nhiều thập kỷ qua và với lực lượng lãnh đạo non trẻ của NTC, đất nước Libya trong thời gian tới sẽ có nhiều biến động khôn lường.
Có thể phác họa ra một số kịch bản như sau về tình hình Libya:
Kịch bản 1 (kịch bản bi quan): Libya có khả năng rơi vào một cuộc nội chiến. Libya hậu Gaddafi hiện nay đang phát triển không có phương hướng. Thách thức lớn nhất vẫn là: làm thế nào để xây dựng một chính phủ hiện đại, có khả năng ổn định tình hình trong nước thay vì một nhà độc tài. NTC mới thành lập, tuy được Liên hiệp quốc và nhiều quốc gia trên thế giới thừa nhận, nhưng vẫn là một chính quyền còn non trẻ, chưa có một nhà lãnh đạo nào đủ uy tín và kinh nghiệm điều hành đất nước. Di sản Gaddafi để lại là một nhà nước không có Hiến pháp, không có đường lối chính trị rõ ràng, không có đảng phái chính trị, không có xã hội dân sự và tự do ngôn luận. Nếu như ở Ai cập và Tunisia, quân đội đóng vai trò quan trọng duy trì trật tự xã hội khi chính quyền sụp đổ, thì tại Libya quân đội được đánh giá là không đoàn kết. Sau nhiều thập kỷ ổn định nhờ nguồn tài nguyên dầu mỏ, cho đến nay nhiều nhà nghiên cứu đánh giá rằng dầu mỏ dễ trở thành yếu tố gây chia rẽ ở Libya, nơi các bộ lạc và khu vực nghèo đói ở miền Đông sẽ tranh giành quyền kiểm soát tài nguyên. Nhiều dự báo cho rằng Libya dễ rơi vào kịch bản của Afganistan hoặc Iraq khi các cuộc chiến tranh giành nguồn tài nguyên kéo dài và đẫm máu và dưới sự can thiệp của Mỹ và phương Tây. Nhiều dự báo khác lại cho rằng Libya có khả năng là bản sao của Somalia khi các bộ lạc không có sự đoàn kết và giằng co căng thẳng về lợi ích và đất nước sẽ trở thành một địa bàn lý tưởng cho các hoạt động khủng bố, hải tặc khắp khu vực Địa Trung Hải và Nam Âu. Ở Libya hiện nay đang tồn tại nhiều yếu tố mâu thuẫn trong hệ tư tưởng (chủ nghĩa Hồi giáo và chủ nghĩa thế tục), về lãnh thổ (Đông và Tây), về sắc tộc (người Arab và người Berber thiểu số), về giai cấp (người Libya nâu và người Libya đen), về chính trị (người theo phe nổi dậy và người theo phe Gaddafi). Những mâu thuẫn này dễ dẫn đến nội chiến và thảm họa nhân đạo trầm trọng. Theo kịch bản này, Libya phải mất từ 3-5 năm mới có thể phục hồi sản lượng dầu mỏ xuất khẩu ra thế giới.
Khủng hoảng chính trị tại Libya và những tác động đến Việt Nam - Phần 1 | NGHIÊN CỨU KHOA HỌC | Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông
| NGHIÊN CỨU KHOA HỌC | IAMES
iames.gov.vn
giang_hồ_mõm
Tao là gay
Đồ ngon bố cất đi rồi, biết đâu được anh Pu đang bắt tay với tml nào đó pú vang với ăn pò pít tết dưới poong ke, m tưởng war là thật hả.. dân đông quá rồi, cho chết bớt đi..
toilaai
Tao là gay
Có m ăn thôi nhé tml, bỏ tiền ra xài m nói như nó phát chẩn cho xài miễn phí, quen thói ăn bám của bọn 3 queĐịt mẹ bjo mấy thằng mọi nó đéo xếp hàng và khoe có Iphone mới ? Đéo tranh nhau tiêm vacin Mỹ, rồi xe mỹ, thuốc mỹ, dùng FB .... nữa thì tao mới nghĩ khác đc chứ giờ mà ăn cu mỹ để đc đu càng tao nghĩ cũng khối thằng ăn. Đến cái niềng răng của con vừa rồi tao cũng chọn hàng Mỹ chứ đéo chọn hàng Hàn ( chó của mỹ)
nga_vang_an_kit
Giáo sư
ngu hơn lol thị n.ở
giang_hồ_mõm
Tao là gay
Người có tri thức hiểu đc bản chất (.) mới đáng đc hưởng những thứ từ giá trị tự do, còn mấy thằng đú té nước theo mưa thì tao thấy thật tội nghiệp...Địt mẹ bjo mấy thằng mọi nó đéo xếp hàng và khoe có Iphone mới ? Đéo tranh nhau tiêm vacin Mỹ, rồi xe mỹ, thuốc mỹ, dùng FB .... nữa thì tao mới nghĩ khác đc chứ giờ mà ăn cu mỹ để đc đu càng tao nghĩ cũng khối thằng ăn. Đến cái niềng răng của con vừa rồi tao cũng chọn hàng Mỹ chứ đéo chọn hàng Hàn ( chó của mỹ)
toilaai
Tao là gay
Một thằng ăn viện trợ chửi thằng bỏ tiền ra mua về xài , nó nghèo rồi nó cũng nghĩ ai cũng như nó
Thế mới thấy bọn bodo như mày ngu xi, bỏ tiền ra còn phải chầu như chó chầu cứt mà mồm kêu bài Mỹ, Âu
toilaai
Tao là gay
Đm tham nhũng bị xử lý hay đang còn đương chức ,??ngu hơn lol thị n.ở
toilaai
Tao là gay
???? Nói điên dại gì vậy tml, má ơi giờ có tiền xài nó cũng chửi kìa ))))), đúng kiểu dân nghèo mạt thấy ngt có tiền rồi tứcThế mới thấy bọn bodo như mày ngu xi, bỏ tiền ra còn phải chầu như chó chầu cứt mà mồm kêu bài Mỹ, Âu
giang_hồ_mõm
Tao là gay
Tao thấy đương hay nghỉ thì cũng như nhau cả, để tao lên làm quan tao nói thật thấy dân mà ngu tao cũng đớp chứ ngu gì ăn lương mì tôm hả.
古月方源 CoNguyetPhuongNguyen
Yếu sinh lý
Chúng mày chửi nhau với bò đỏ vằn vện làm gì
古月方源 CoNguyetPhuongNguyen
Yếu sinh lý
Nên khi bị đi tù hay tử hình, cũng là nên chấp nhận và ủng hộ
toilaai
Tao là gay
Nó kiểu ganh ăn, thấy ngt ăn được nó không ăn đc nên nó tức
toilaai
Tao là gay
Liều ăn nhiều, có chơi có chịuNên khi bị đi tù hay tử hình, cũng là nên chấp nhận và ủng hộ
giang_hồ_mõm
Tao là gay
Mày thấy có cái vụ ngàn tỉ nào mà có án tử chưa, tao alo cho vợ liền bắn a 2 tỏi a đi du lịch ít bữa a về, soắn ah.. luật này do bố m tạo ra, có còn ai ý kiến với chống đối nữa ko?Nên khi bị đi tù hay tử hình, cũng là nên chấp nhận và ủng hộ
giang_hồ_mõm
Tao là gay
Kẹ nó đi mày, nó thông minh đấy. Thông minh lắm luôn,
古月方源 CoNguyetPhuongNguyen
Yếu sinh lý
toilaai
Tao là gay
T mà lên t đớp sạch, sao đó nuôi vài em múi mít mà nút , từ đó đến giờ t chưa bao giờ chửi tham nhũng cả,vì t lên t cũng vậy