TrìnhCa
Tiến sĩ
“Người thật thà không ngốc – họ chỉ chọn thật thà mà thôi "Thế gian ngày nay đầy mưu mô và xu thế.
Người biết “đi nước cờ” dễ được khen là khôn,
còn người sống thẳng lại dễ bị xem là lạc hậu.
Nhưng nếu ta đứng lùi lại nhìn lâu, sẽ thấy một chân lý:
sự thật thà không phải là điểm yếu mà là trạng thái nội tại bền vững – nơi năng lượng không bị tiêu hao cho màn kịch và mưu mô.
Ngày xưa trong một khu vườn, có hai hạt giống cùng được gieo xuống đất.
Một hạt chọn mọc thẳng lên, chậm rãi nhưng vững chắc.
Hạt còn lại thấy thế giới xung quanh quá khắc nghiệt, nó tìm cách bám vào hàng rào, nương theo cây khác mà leo.
Chẳng mấy chốc, nó vươn cao hơn cả hạt mầm kia.
Nhưng khi gió lớn đến, cây leo đổ rạp, vì gốc rễ của nó chưa từng tự đứng.
Người thật thà cũng vậy – họ chọn lớn lên bằng chính mình, nên có thể chậm hơn, cô đơn hơn, nhưng vững vàng lâu hơn.
Người thật thà thường giữ khoảng cách với những trào lưu nông cạn
vì vậy họ có lúc thấy lẻ loi, như thể bước chậm hơn khi mọi người chạy theo tốc độ.
Điều này không có nghĩa họ không hiểu thế giới ngược lại,
nhiều người thật thà nhìn rất rõ, họ chỉ từ chối hợp thức hóa những hành vi họ cho là giả dối.
Sự khác biệt quan trọng là:
hồn nhiên là vô tư thiếu nhận thức
thật thà là chọn không dối lòng dù có nhận thức đầy đủ.
Trong xã hội nghề nghiệp, có muôn kiểu khen thưởng:
kẻ khéo ăn nói đôi khi được trọng hơn người làm việc thầm lặng
kẻ biết đánh bóng bản thân nhận lợi trước mắt.
Thực tế này khiến người làm việc chân thật dễ có cảm giác bị “thiệt”.
Nhưng đây là lời nhắc nhở:
sống thật không loại trừ việc trang bị cho mình kỹ năng
nghĩa là không chỉ cho đi bằng tấm lòng, mà còn biết giữ năng lượng, biết rút lui khôn ngoan khi cần.
Đó chính là khác biệt giữa “thật thà dễ bị lợi dụng” và "thật thà khôn ngoan".
Một nhà tâm lý học từng làm thí nghiệm:
ông yêu cầu hai nhóm người cùng thực hiện một chuỗi hành động đạo đức giả (nói lời dối nhưng “vì mục đích tốt”).
Nhóm thứ nhất được phép bộc lộ cảm xúc sau đó, nhóm thứ hai thì không.
Kết quả, nhóm thứ nhất dù dối lòng nhưng được nói ra cảm xúc thật thì mức độ căng thẳng giảm đáng kể
còn nhóm thứ hai – cố “giữ hình ảnh tốt đẹp” – lại có chỉ số cortisol (hormon stress) tăng gấp đôi.
Điều đó chứng minh, sống thật giúp não bộ tiết chế stress và
duy trì sự cân bằng nội tiết,
y hệt như lời Phật dạy:
“Người nói lời chân thật, thân tâm an ổn."
Từ góc nhìn tâm linh, những truyền thống tỉnh thức dạy rằng tâm an chính là gốc rễ của trí tuệ.
Tâm yên lặng như mặt nước phẳng mới phản chiếu trăng sao được rõ ràng một tâm bị xáo trộn bởi dối trá và toan tính sẽ không nhìn thấu bản chất.
Từ góc nhìn khoa học,
nghiên cứu tâm lý và thần kinh học cũng cho thấy:
người ít che giấu cảm xúc và sống trung thực thường ít bị căng thẳng kéo dài,
có cảm giác tin cậy xã hội cao hơn, và phục hồi tinh thần nhanh hơn
điều này củng cố ý tưởng rằng sống thật không chỉ là đạo đức,
mà còn là lợi ích sinh học cho Sức khỏe tinh thần.
Một con đường thực tế mà nhiều người chọn là:
cho đi bằng tấm lòng, nhưng có lựa chọn.
Họ tiếp xúc với thế giới bằng sự chân thành,
nhưng không chấp nhận mọi điều bất công
nếu mối quan hệ hoặc công việc gây tổn hại thường xuyên, họ rút lui để bảo vệ tâm.
Điều này vừa giữ phẩm chất lương thiện, vừa giúp tự tồn và phát triển.
Đồng thời, ta cũng nên cảnh giác với cám dỗ của việc “tự an ủi” để biện minh cho việc không tiến bước
giữ lòng sạch không phải là cái cớ để chối bỏ nỗ lực và trưởng thành.
Và rồi...
Một người từng nói:
“Thế giới có thể khiến bạn lạnh đi, nhưng đừng để nó khiến bạn mất đi sự ấm áp."
Giữ được sự thật thà, lương thiện giữa những biến động không phải là yếu đuối – đó là sức mạnh của người đã tỉnh thức.
Lương thiện và trí tuệ có thể đi cùng nhau.
Người thật thà không ngốc
họ chỉ chọn bình an, chọn sáng suốt nội tâm thay vì thắng bằng thủ đoạn.
Và khi mọi phù hoa tan biến, chính những tâm hồn ấy sẽ bước qua đời nhẹ nhàng, với nụ cười an nhiên.