lonxam
Chim TO
Ai sẽ là giáo hoàng tiếp theo? Những ứng cử viên chủ chốt trong cuộc cạnh tranh khó lường
3 giờ trướcChia sẻ
Cứu
Aleem Maqbool, Rebecca Seales & Paul Kirby
Tin tức BBC
Các ứng cử viên Giáo hoàng (từ trái sang phải): Hồng y Peter Kodwo Appiah Turkson, Hồng y Pietro Parolin, Hồng y Luis Antonio Gokim Tagle và Hồng y Fridolin Ambongo Besungu
Ai sẽ là giáo hoàng tiếp theo? Quyết định này có thể có tác động sâu sắc đến Giáo hội Công giáo và 1,4 tỷ người Công giáo La Mã đã chịu phép rửa tội trên thế giới.
Nó cũng hứa hẹn sẽ là một quá trình cởi mở và khó đoán định vì nhiều lý do.
Hồng y đoàn sẽ họp kín tại Nhà nguyện Sistine để tranh luận và sau đó bỏ phiếu cho ứng viên mà họ ưa thích cho đến khi có một cái tên duy nhất được chọn.
Với 80% số hồng y được đích thân Đức Giáo hoàng Francis bổ nhiệm, họ không chỉ bầu ra một vị giáo hoàng lần đầu tiên mà còn đưa ra một viễn cảnh toàn cầu rộng lớn.
Lần đầu tiên trong lịch sử, chưa đến một nửa số người được bỏ phiếu là người châu Âu.
Và mặc dù trường đại học có thể chịu sự chi phối của những cuộc bổ nhiệm của ông, nhưng chúng không hoàn toàn mang tính "tiến bộ" hay "truyền thống".
Vì những lý do đó, việc dự đoán ai sẽ được bầu làm giáo hoàng tiếp theo trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Các hồng y có thể bầu một giáo hoàng người châu Phi hoặc châu Á, hay họ có thể thiên vị một trong những người kỳ cựu của chính quyền Vatican?
Sau đây là một số cái tên được nhắc đến như người kế nhiệm tiềm năng của Đức Phanxicô.
Đức Hồng Y Pietro Parolin
Quốc tịch: Ý
Tuổi: 70
Hồng y người Ý nói năng nhẹ nhàng Parolin là Bộ trưởng Ngoại giao của Vatican dưới thời Giáo hoàng Francis – khiến ông trở thành cố vấn chính của giáo hoàng. Bộ trưởng Ngoại giao cũng đứng đầu Giáo triều La Mã, cơ quan hành chính trung ương của Giáo hội.
Với vai trò là phó giáo hoàng, ông có thể được coi là người đi đầu.
Một số người cho rằng ông có nhiều khả năng ưu tiên ngoại giao và quan điểm toàn cầu hơn là sự trong sáng của giáo điều Công giáo. Những người chỉ trích ông coi đó là một vấn đề, trong khi những người ủng hộ ông lại thấy đó là một điểm mạnh.
Nhưng ông đã chỉ trích việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trên toàn thế giới, gọi cuộc bỏ phiếu mang tính bước ngoặt năm 2015 ủng hộ hôn nhân đồng giới tại Cộng hòa Ireland là "một thất bại của nhân loại".
Những người cá cược có thể ủng hộ ông nhưng Hồng y Parolin sẽ rất hiểu câu nói cổ của Ý nhấn mạnh đến sự không chắc chắn của quá trình lựa chọn giáo hoàng: "Người bước vào mật nghị với tư cách là giáo hoàng, sẽ rời khỏi mật nghị đó với tư cách là hồng y."
Khoảng 213 trong số 266 giáo hoàng trước đó là người Ý và mặc dù không có giáo hoàng người Ý nào trong 40 năm qua, nhưng sự dịch chuyển của các cấp lãnh đạo cao cấp trong Giáo hội khỏi Ý và châu Âu có thể có nghĩa là sẽ không có giáo hoàng người Ý nào khác vào thời điểm hiện tại.
Luis Antonio Gokim Tagle
Quốc tịch: Philippines
Tuổi: 67
Giáo hoàng tiếp theo có thể đến từ Châu Á không?
Đức Hồng y Tagle có nhiều thập kỷ kinh nghiệm mục vụ – nghĩa là ngài là một nhà lãnh đạo Giáo hội tích cực trong nhân dân chứ không phải là một nhà ngoại giao của Vatican hay một chuyên gia ẩn dật về luật Giáo hội.
Giáo hội có ảnh hưởng rất lớn ở Philippines, nơi có khoảng 80% dân số theo Công giáo. Đất nước này hiện có kỷ lục năm thành viên của Hội đồng Hồng y – có thể tạo nên một phe phái vận động hành lang đáng kể nếu tất cả họ đều ủng hộ Hồng y Tagle.
Ông được coi là người ôn hòa theo định nghĩa của Công giáo, và được mệnh danh là "Đức Phanxicô châu Á" vì sự cống hiến cho các vấn đề xã hội và sự đồng cảm với người di cư mà ông chia sẻ với cố giáo hoàng.
Ông phản đối quyền phá thai, gọi đó là "một hình thức giết người" – một lập trường phù hợp với lập trường rộng hơn của Giáo hội rằng sự sống bắt đầu từ khi thụ thai. Ông cũng lên tiếng phản đối an tử.
Nhưng vào năm 2015, khi còn là Tổng giám mục Manila, Hồng y Tagle đã kêu gọi Giáo hội đánh giá lại lập trường "nghiêm khắc" của mình đối với người đồng tính, người ly hôn và bà mẹ đơn thân, cho rằng sự khắc nghiệt trong quá khứ đã gây ra tác hại lâu dài và khiến mọi người cảm thấy "bị gắn mác", và rằng mỗi cá nhân đều đáng được cảm thông và tôn trọng.
Vị hồng y này đã được coi là ứng cử viên cho chức giáo hoàng ngay từ mật nghị năm 2013 khi Francis được bầu.
Khi được hỏi cách đây một thập kỷ về quan điểm của ông về những lời đề nghị ông có thể là người tiếp theo, ông trả lời: "Tôi coi đó như một trò đùa! Thật buồn cười."
Fridolin Ambongo Besungu
Quốc tịch: Congo
Tuổi: 65
Rất có thể giáo hoàng tiếp theo sẽ đến từ Châu Phi, nơi Giáo hội Công giáo tiếp tục tăng thêm hàng triệu thành viên. Hồng y Ambongo là ứng cử viên hàng đầu, đến từ Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC).
Ngài đã giữ chức Tổng giám mục Kinshasa trong bảy năm và được Đức Giáo hoàng Francis bổ nhiệm làm hồng y.
Ông là người bảo thủ về văn hóa, phản đối việc chấp nhận hôn nhân đồng giới, tuyên bố rằng "sự kết hợp của những người cùng giới tính bị coi là trái ngược với chuẩn mực văn hóa và về bản chất là xấu xa".
Mặc dù Kitô giáo là tôn giáo chiếm đa số ở DRC, nhưng những người theo đạo Thiên chúa ở đó đã phải đối mặt với cái chết và sự đàn áp từ nhóm thánh chiến Nhà nước Hồi giáo và các phiến quân liên quan. Trong bối cảnh đó, Hồng y Ambongo được coi là người ủng hộ mạnh mẽ cho Giáo hội.
Nhưng trong một cuộc phỏng vấn năm 2020, ông đã lên tiếng ủng hộ sự đa dạng tôn giáo khi nói rằng: "Hãy để người Tin Lành là người Tin Lành và người Hồi giáo là người Hồi giáo. Chúng tôi sẽ làm việc với họ. Nhưng mọi người phải giữ gìn bản sắc riêng của mình."
Những bình luận như vậy có thể khiến một số hồng y tự hỏi liệu ngài có hoàn toàn chấp nhận ý thức về sứ mệnh của họ hay không - sứ mệnh mà người Công giáo hy vọng sẽ truyền bá lời của Giáo hội trên khắp thế giới.
Peter Kodwo Appiah Turkson
Quốc tịch: Ghana
Tuổi: 76
Nếu được các đồng cấp lựa chọn, Hồng y Turkson có ảnh hưởng cũng sẽ có vinh dự trở thành giáo hoàng châu Phi đầu tiên sau 1.500 năm.
Giống như Hồng y Ambongo, ông tuyên bố không muốn công việc này. "Tôi không chắc liệu có ai mong muốn trở thành giáo hoàng không", ông nói với BBC vào năm 2013.
Khi được hỏi liệu châu Phi có đủ cơ sở để bầu ra giáo hoàng tiếp theo dựa trên sự phát triển của Giáo hội tại lục địa này hay không, ngài cho biết ngài cảm thấy giáo hoàng không nên được bầu dựa trên số liệu thống kê, bởi vì "những cân nhắc như vậy có xu hướng làm mọi thứ trở nên phức tạp hơn".
Ông là người Ghana đầu tiên được phong làm hồng y vào năm 2003 dưới thời Giáo hoàng John Paul II.
Giống như Hồng y Tagle, Hồng y Turkson được coi là một giáo hoàng tiềm năng một thập kỷ sau đó, khi Francis được chọn. Trên thực tế, các nhà cái đã đưa ông trở thành ứng cử viên được yêu thích trước khi bỏ phiếu.
Là một nghệ sĩ guitar từng chơi trong một ban nhạc funk, Cardinal Turkson nổi tiếng với phong thái tràn đầy năng lượng.
Giống như nhiều hồng y khác ở Châu Phi, ông có khuynh hướng bảo thủ. Tuy nhiên, ông phản đối việc hình sự hóa các mối quan hệ đồng tính ở các nước Châu Phi, bao gồm cả quê hương Ghana của ông.
Trong một cuộc phỏng vấn với BBC năm 2023, khi quốc hội Ghana đang thảo luận về dự luật áp dụng hình phạt khắc nghiệt đối với những người LGBTQ+, Turkson cho biết ông cảm thấy đồng tính luyến ái không nên bị coi là một tội phạm.
Năm 2012, ông bị cáo buộc đưa ra những dự đoán gây hoang mang về sự lan rộng của đạo Hồi ở châu Âu tại một hội nghị giám mục ở Vatican, sau đó ông đã phải xin lỗi.
Peter Erdo
Quốc tịch: Hungary
Tuổi: 72
Là một hồng y từ năm 51 tuổi, Peter Erdo được đánh giá cao trong Giáo hội Châu Âu khi đã hai lần lãnh đạo Hội đồng Giám mục Châu Âu từ năm 2006 đến năm 2016.
Ông rất nổi tiếng trong số các hồng y châu Phi và đã làm việc về mối quan hệ giữa Công giáo và Giáo hội Chính thống giáo.
Tổng giám mục Budapest và giáo chủ của Hungary lớn lên trong một gia đình Công giáo dưới chế độ cơm sườn, và ông được coi là ứng cử viên tiềm năng cho sự thỏa hiệp.
Erdo đóng vai trò nổi bật trong hai chuyến thăm Hungary của Giáo hoàng Francis vào năm 2021 và 2023, và ông là thành viên của mật nghị bầu ra Giáo hoàng Francis và người tiền nhiệm là Giáo hoàng Benedict.
Quan điểm bảo thủ của ông về gia đình đã được một số bộ phận của Giáo hội ủng hộ và ông đã điều hướng "nền dân chủ phi tự do" của Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Trong cuộc khủng hoảng di cư của châu Âu năm 2015, ông nói rằng Giáo hội sẽ không tiếp nhận người di cư vì điều đó tương đương với nạn buôn người.
Thiên thần Scola
Quốc tịch: Ý
Tuổi: 83
Chỉ những hồng y dưới 80 tuổi mới được bỏ phiếu trong mật nghị, nhưng Angelo Scola vẫn có thể được bầu.
Cựu Tổng giám mục Milan là ứng cử viên sáng giá nhất vào năm 2013 khi Francis được chọn, nhưng ông được cho là đã trở thành nạn nhân của câu nói bước vào mật nghị với tư cách là Giáo hoàng và rời đi với tư cách là hồng y.
Tên của ông đã xuất hiện trở lại trước cuộc họp kín, vì một cuốn sách ông sẽ xuất bản tuần này về tuổi già. Cuốn sách có lời tựa do Đức Giáo hoàng Francis viết ngay trước khi ông nhập viện, trong đó ông nói rằng "cái chết không phải là kết thúc của mọi thứ, mà là sự khởi đầu của một điều gì đó".
Những lời của Đức Phanxicô cho thấy tình cảm chân thành của ngài dành cho Scola, nhưng hội đồng hồng y có thể không coi việc ngài chú trọng đến tuổi già là lý tưởng đối với một giáo hoàng mới.
Reinhard Marx
Quốc tịch: Đức
Tuổi: 71
Vị giáo sĩ Công giáo hàng đầu của Đức cũng là người hiểu biết sâu sắc về Vatican.
Tổng giám mục Munich và Freising được chọn làm cố vấn khi Francis trở thành giáo hoàng vào năm 2013. Trong 10 năm, ngài đã cố vấn cho Giáo hoàng về cải cách Giáo hội và vẫn giám sát cải cách tài chính của Vatican.
Ông đã ủng hộ cách tiếp cận dễ dãi hơn đối với người đồng tính hoặc người chuyển giới trong giáo lý Công giáo.
Nhưng vào năm 2021, ông đã đề nghị từ chức vì những sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vấn nạn lạm dụng tình dục trẻ em trong Giáo hội Công giáo Đức. Đơn từ chức đó đã bị Francis bác bỏ.
Hai năm trước, ngài rời Hội đồng Hồng y, cơ quan cố vấn quan trọng nhất của Giáo hoàng, trong một động thái được người Đức coi là bước thụt lùi cho sự nghiệp của ngài trong Giáo hội.
Marc Ouellet
Quốc tịch: Canada
Tuổi: 80
Đức Hồng y Ouellet đã hai lần được coi là ứng cử viên tiềm năng cho chức Giáo hoàng, vào năm 2005 và năm 2013.
Trong nhiều năm, ngài điều hành Bộ Giám mục của Vatican, nơi lựa chọn các ứng viên cho chức giám mục trên toàn thế giới, vì vậy ngài đã đóng vai trò quan trọng và có tính hình thành trong việc thẩm tra các thành viên tương lai của hệ thống cấp bậc Công giáo.
Là một giáo hoàng đã ngoài tám mươi, ông sẽ không thể tham gia vào mật nghị, điều này có thể cản trở cơ hội của ông.
Ouellet được coi là người bảo thủ với quan điểm hiện đại, người ủng hộ mạnh mẽ việc duy trì nguyên tắc độc thân cho các linh mục.
Ông phản đối việc phong chức linh mục cho phụ nữ, nhưng ông kêu gọi trao cho phụ nữ vai trò lớn hơn trong việc điều hành Giáo hội Công giáo, nói rằng "Chúa Kitô là nam, Giáo hội là nữ".
Robert Prevost
Quốc tịch: Mỹ
Tuổi: 69
Liệu chức Giáo hoàng có thể lần đầu tiên được trao cho một người Mỹ không?
Đức Hồng y Prevost sinh ra ở Chicago chắc chắn được coi là có nhiều phẩm chất cần thiết cho vai trò này.
Hai năm trước, Đức Giáo hoàng Francis đã chọn Prevost thay thế Marc Ouellet làm Tổng trưởng Bộ Giám mục của Vatican, giao cho ông nhiệm vụ lựa chọn thế hệ giám mục tiếp theo.
Ông đã làm việc nhiều năm với tư cách là một nhà truyền giáo ở Peru trước khi được bổ nhiệm làm tổng giám mục ở đó.
Prevost không chỉ được coi là người Mỹ mà còn là người đứng đầu Ủy ban Giáo hoàng về Mỹ Latinh.
Ông được coi là một nhà cải cách, nhưng ở tuổi 69, có thể được coi là quá trẻ để trở thành giáo hoàng. Thời gian làm tổng giám mục ở Peru của ông cũng bị che mờ bởi những cáo buộc che đậy các cáo buộc lạm dụng tình dục, điều mà giáo phận của ông phủ nhận.
Robert Sarah
Quốc tịch: Guinea
Tuổi: 79
Được những người bảo thủ trong Giáo hội yêu mến, Hồng y Sarah nổi tiếng vì sự tuân thủ giáo lý và phụng vụ truyền thống và thường bị coi là người phản đối khuynh hướng cải cách của Giáo hoàng Francis.
Là con trai của một người hái trái cây, Sarah trở thành tổng giám mục trẻ nhất ở tuổi 34 khi Đức Giáo hoàng John Paul II bổ nhiệm ông làm giám mục ở Conakry ở Guinea.
Ông đã có một sự nghiệp dài và ấn tượng, nghỉ hưu vào năm 2021 với tư cách là người đứng đầu văn phòng Vatican giám sát các nghi lễ phụng vụ của Giáo hội Công giáo.
Mặc dù không được coi là ứng cử viên sáng giá cho chức giáo hoàng, ông vẫn có thể thu hút được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các hồng y bảo thủ.
Michael Czerny
Quốc tịch: Canada
Tuổi: 78
Hồng y Czerny được Đức Giáo hoàng Francis bổ nhiệm làm hồng y và cũng là một tu sĩ dòng Tên, một dòng tu hàng đầu của Giáo hội Công giáo nổi tiếng với công tác từ thiện và truyền giáo trên khắp thế giới.
Mặc dù ông sinh ra ở Tiệp Khắc cũ, gia đình ông đã chuyển đến Canada khi ông mới hai tuổi.
Ông đã làm việc rộng rãi ở Mỹ Latinh và Châu Phi, nơi ông thành lập Mạng lưới hỗ trợ bệnh nhân AIDS của Dòng Tên Châu Phi và giảng dạy tại Kenya.
Czerny được những người cấp tiến trong Giáo hội ưa chuộng và được coi là thân cận với Giáo hoàng Francis. Ông hiện là người đứng đầu Bộ Phát triển Toàn diện Con người của Vatican.
Mặc dù là một ứng cử viên mạnh, nhưng có vẻ như các hồng y sẽ không chọn một giáo hoàng dòng Tên thứ hai kế nhiệm.