TrìnhCa
Tiến sĩ
Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu.Người giỏi thực sự luôn khiêm tốn, kẻ thiếu năng lực thường ba hoa.
Vàng câm, bạc điếc, sắt thì leng keng.
Càng đi lâu trong đời, ta càng nhận ra một điều rất giản dị: độ sâu không bao giờ ồn ào.
Sông nông thì dễ nổi sóng.
Sông sâu lại lặng lẽ chảy qua năm tháng, không cần chứng minh mình đang tồn tại.
Lúa non thì vươn thẳng, khoe màu xanh mơn mởn.
Lúa chín lại cúi đầu, nặng trĩu hạt vàng, không một lời khoe khoang.
Con người cũng vậy.
Những ai vừa chạm ngõ hiểu biết thường nói rất nhiều.
Họ cần tiếng nói để khẳng định mình đúng.
Cần phản ứng để che đi nỗi bất an bên trong.
Cần hơn thua để cảm thấy mình có giá trị.
Còn người đã đi đủ xa, nhìn đủ sâu, thường chọn im lặng.
Không phải vì họ không có điều để nói, mà vì họ hiểu: không phải điều gì cũng cần phải nói ra.
Người quan sát trong tĩnh lặng mới là người nhận ra nhiều nhất.
Họ nghe lời nói, nhưng cũng nghe được cả khoảng trống phía sau lời nói.
Họ nhìn hành vi, nhưng cũng nhìn thấy cả động cơ ẩn giấu bên trong.
Và chính vì thấy quá rõ, họ không còn vội vàng lên tiếng.
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư từng viết:
“Càng lớn, người ta càng ít muốn giải thích."
Không phải vì cạn lời mà vì đã hiểu rằng có những thứ, nói ra cũng không làm người khác hiểu hơn chỉ làm mình mệt thêm.
Im lặng, trong nhiều trường hợp, không phải là né tránh.
Đó là một dạng tự trọng.
Là cách người sâu giữ mình không bị kéo xuống những tầng nông cạn của thị phi.
Là cách người từng trải bảo toàn phần tinh khiết hiếm hoi còn sót lại sau bao va đập.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng nói:
“Nói năng chánh niệm có thể cứu một mối quan hệ, im lặng chánh niệm có thể cứu một con người.”
Không phải im lặng nào cũng quý nhưng im lặng đến từ hiểu biết thì luôn mang theo trí tuệ.
Sông sâu không khoe độ sâu của mình.
Lúa chín không khoe hạt nặng bao nhiêu.
Vàng không cần kêu để chứng minh giá trị.
Chỉ những thứ rỗng mới sợ im lặng.
Và rồi, đến một lúc nào đó trong đời, ta không còn muốn đứng giữa
đám đông để nói mình đúng nữa.
Ta để người ta ồn.
Ta để lời nói tự rơi về đúng giá trị của nó.
Ta đứng lùi lại một bước không phải vì thua, mà vì đã nhìn thấy tận cùng của những cuộc tranh cãi ấy sẽ dẫn về đâu.
Sông sâu không cần ai công nhận là sâu.
Lúa chín không cần ai khen là nặng hạt.
Giá trị thật không sống bằng tiếng động mà sống bằng độ lắng.
Người đã chín, không im vì không biết nói gì,
mà vì biết quá rõ điều gì đáng nói – và điều gì không đáng để nói ra.
Họ để thời gian trả lời thay mình.
Để nhân quả lên tiếng thay mình.
Để sự thật tự lộ diện mà không cần một lời biện minh.
Nếu hôm nay ta ít nói hơn trước, ít giải thích hơn trước, ít phản ứng hơn trước - đừng vội nghĩ mình đang yếu đi.
Có thể, ta chỉ đang chuyển sang một tầng sống khác.
Tầng mà giá trị không còn nằm ở âm lượng,
mà nằm ở độ sâu của một đời người đã đủ chín để biết cúi đầu.
